Lehim Yapma Bilimi :)

İyi lehim yeterince pratikle yapılabilir. Lehimin kalitesini kartınız, kullandığınız kablo, havya ve en önemlisi lehim teli belirler.Robot kitleri genellikle demonte halde gelir, yada öyle satın almayı tercih ederiz. Bunları monte etmek, sabitlemek için lehim yapmayı ögrenmeliyiz. Lehim yapılırken temel olarak 2 sey kullanılır. Alet olarak havya ve sarf malzemesi olarak lehim teli . Diğer aletler ve malzemeler havya standı, yan keski, kargaburun pense, lehim pastası, lehim silme sabunu. Tüm malzemeler elektronikçilerde bulunur.
Havya
Lehim telini eritmede kullanılan elektrik gücuyle calışan ucu sıcak bir metal çubuktur. Kalem ve tabanca tipi olanlar vardır. Küçük devre elemanlarının kullanıldığı devrelerde max. 30 watt'lık havyalar uygundur. Havyanın ucu mutlaka ince olmalıdır. Uçlar genellikle bakırdan yapılmıştır. Tabi değişebilir de. Havya ucunu temiz tutmaya özen gösterin temizlemek için az nemli bir bez kullanabilirsiniz. Kesinlikle plastik delmek için kullanmayın. Herşeye rağmen havya ucu yine kirlenecektir. Elektronikçilerde satılan yeni bir havya ucuyla değiştirmeniz gerekir.
Lehim Teli
Dusuk ısılarda eriyebilen metal alaşımdır. Elektronikte en çok kullanılan kalay / kurşun alaşımı kullanılır. Tercih edilen %60 kalay %40kursun olan alaşımlardır. Lehim telinin çapının 1 mm'den buyuk olmamasına özen gosterin. Ne kadar ince olursa o kadar iyi olur. Kendi kullandığım lehim teli soldex 0.5 mm dir ve Turkiye'de bulunabilinecek en kaliteli teldir.
Diğer malzemeler
Havyayı sabit tutmak için havya koruyucusu.
Kalitesiz lehim telleri için lehim pastası (alaşımın daha hızlı erimesini ve parlaklığını sağlar) Ve zor bulunan işinizi çok kolaylaştıram lehim silme sabunu (Bauhausta var) havya ucu sıcakken değirmenizle birlikte butun kirler hemen dokulur.

Lehim Nasıl Yapılır? Lehimlecek malzemenin bacaklarını PCB board deliklerine girecek şekilde bükünüz. Malzemenin bacaklarının lehimlenecek yere geçirin. Lehimlenecek malzemenin telinin ve lehim yerinden çıkmaması, oynaması için önce mekanik olarak birbirine tutturulmalıdır. Malzemenin bacakları uzunsa bükerek ön sabitlemeyi sağlayabilirsiniz. Havyanın ucunda çok az bir miktar lehimi eritelim. Bu minik erimiş lehim parçasını, havya ucuna çok ince bir tabaka halinde yayın. Bu havya ucundaki ısının malzemenin bacağına ve PCB'deki lehimlenecek bakır yüzeye geçişini kolaylaştıracaktır. Fakat lehimlenmeyi sağlayacak asıl lehim değildir. Havyanın ucu, hem lehimlenecek malzemenin bacağına, hem de PCB'deki bakıra, aynı anda değecek bir şekilde tutulur. Bu sekilde lehimlenecek malzemenin teli ve BCB board'un bakır yüzeyi birlikte ısıtılır. Isıtmaya devam ederken lehim telinin ucunu ısınan malzemenin bacağına ve PCB yüzeyine değdirin. Lehimi havya ucuna değdirmeyin! Lehimlenecek yüzeyin lehimle kaplanabilmesi için lehim teli ucunu ısınan bölgede gezdirin. Lehim önce deliğe dolacak sonra hafif bir bombe yapacaktır. Yeteri kadar (ne az, ne çok) eridikten sonra önce lehim telini, sonra da havyayı işlem alanından çekin. Lehimlenecek yeri fazla ısıtarak elektronik malzemeye zarar verip, onları yakmayın. Lehimlenen malzemeyi oynatmayın, sarsmayın, tamamen soğuyup sertleşmesini bekleyin. Telin artan kısmını yan keskiyle kesin. Lehim bitmiştir. İyi Lehimin özellikleri Lehim parlaktır. Düzgün küresel şekile sahiptir.

Not:Fotograftaki elektronik kart yaptığım bir minisumo kartıdır. Devre kartında kızılötesi vericisi, 2 kızılötesi dedektörü ı, 2  kontrast sensoru ve motor sürücü devresi bulunmaktadır.

Fırat Dede // 2007