Elektro-mekanik Parça Bulmak

Basit bir robot yapmak istiyorsunuz ve en büyük sorunsa robot yapım malzemelerini bulabilmek. Bu yazıda size yardımcı olabilecek bazı ipuçlarını anlatacağım.

Robot yapmak için gerekli mekanik, elektronik aksamlar, entegreler, sensörler, mikroişlemciler, mikrodenetleyiciler genellikle oyuncaklardan çıkmaz veya köşedeki süpermarkette bulunmaz. Bunları ancak uzman çarşıları dolaşarak, araştırarak, sorarak, soruşturarak, bulabilir, satın alabilirsiniz.


1) Bunun için önce elektronik ve bilgisayar hurdalıklarını ve büyük şehirlerde hafta sonları kurulan bit pazarlarını dolaşarak işinize yarayacak hurda aygıtları alarak onlardan işinize yarayacak parçaları çıkaracaksınız. Böylece, piyasada orijinali bulunmayan, yada çok pahalı satılan, bir çok parça için yaratıcılığınızı kullanarak ihtiyacanıza uydurabileceğiniz, adapte edeceğiniz parçaları temin edeceksiniz.

Çıkma parçalardan tam bir robot yapmak imkansız değilse de çok zordur. Ancak temin edeceğiniz bu çıkma parçalar bütçenize ve yaratıcılığınıza önemli bir katkıda bulunacaktır.

Değişik hurda malzemelerden neler çıkartabilirsiniz?

Düşürüp kırdığınız CD playerden, walkman'den motorlar, dişliler, yaylar, vida ve somunlar,

Elektronik oyuncaklardan gövde şaşiler, motorlar, dişliler, her türlü tekerler,

Hurda çağrı cihazlarından çok küçük motorlar,

Cep telefonlarından, kızaklarından yine minik güçlü az akım çeken motorlar,

CD ROM okuyuculardan ve kızaklarından muhtelif motorlar, dişliler, vida ve somunlar,

Yazıcılardan step motorlar, dişliler, paletli tank imali için bantlar,

Bilgisayarların floppy disklerinden, hard disklerinden güçlü motorlar,·  Bilgisayarların toplu farelerinden encoder'lar,

Laser yazıcı kartuşlarından plastik levhalar,

Bazı eski polaroid fotoğraf makinalarından ultrasonik sensörler,

Kapağı bilyeli deodarant şişelerinden mükemmel sarhoş teker,

Konserve cam kavanoz kapaklarından tekerler,

Bozulan audio veya video kasetlerinden tekerler,

Otomobil sileceklerinden 2 vitesli güçlü motor ve reduktör dişliler,

Sumo Robot Motorları olarak otomatik vidalayıcılardan çıkan redüktörlü motorlar

Bu liste, yaratıcı hayal gücünüze, gözlem gücünüze bağlı şekilde uzayıp gider...

2) Yine elektronik, bilgisayar parçalarının satıldığı yerlerdeki dükkanları yorulmadan gezmeli, "bizde yok, bulamazsınız" sözleri sizleri yıldırmamalı. Birçok satıcı kendisinde olmayan ancak hemen komşusunda bulunan bir malzeme için bile "hiç bir yerde bulamazsınız" der. Bu sözlere pek inanmanızı öneririm. Genellikle yan dükkanda o hiçbir yerde olmayan malzemeyi bulabilirsiniz :)

 Birçok yerden teklif almadan, tüm çarşıyı dolaşmadan satın almayın. Bir parçaya bir satıcı 0,50 TL isterken diğer bir satıcı 2,50 TL isteyebilir. Satın alırken aldanmayın, toy acemi alıcı görüntüsü vermeyin. Satın alacağınız elementin ve eşdeğerlerinin tüm özelliklerini öğrenin, yurtdışı fiyatlarını internetten öğrenin. Gerektiğinde pazarlık yapmaktan çekinmeyin. Bunun için alacağınız tüm komponentlerin adlarını ve kodlarını bir kağıda liste halinde yazın. Ve o liste her zaman sizin elinizde olsun, elektronikçinin elinde değil.

İnternetten araştırarak bulduğunuz fiyatları bir sütuna, Satıcılardan alacağınız fiyatları karşısına diğer sütunlara yazın. Bir sonra uğrayacağınız satıcılara bu fiyatları göstermekten çekinmeyin. Rekabet duyguları depreşecek ve sizlere daha uygun fiyat vereceklerdir. :) Her parçayı en uygun fiyat verenden alın. Alış listenizi biriktirin, arkadaşlarınızın almak istediklerinide ekleyin toptan satın alın. Basit, ucuz direnç, vb parçaları 10'luk ve hatta yüzerlik paketlerde alın. Satıcıları küçük komponentleri tek tek saydırmayınki sizlere daha uygun fiyat versinler. Kelepir bulduklarınızdan fazlasıyla alıp, diğer arkadaşlarınızla, parça değiş tokuş yapın.

Alışverişe çıkmadan önce bazı elektronik malzemelerin fiyatları için internetten bakabileceğiniz, yada e-mail ile fiyat sorabileceğiniz, gerektiğinde online sipariş verebileceğiniz Türkçe bir kaç site:

• http://www.int-el.com.tr
• http://www.dorukan.com/index.aspx
• http://e-bayindir.com/index.php
• http://www.entegrex.com/index.php
• http://www.grupelektronik.com/index2.htm
• http://www.monelelektronik.com
• http://www.mtvelektronik.com
  
  Ve robotiğe özel Türkçe malzeme satışı yapan siteler:
  http://www.robotokulu.com
  ==> http://www.robotus.net ( Benim sitem;) ) - Mutlaka giriniz, tavsiyemdir.
  http://www.hobidevreleri.com

Elektronik ve bilgisayar parçalarının satıldığı yerler:
Istanbul : Karaköy Elektronikçiler Pasajı, yanındaki Karaköy Abed  Han, etrafındaki sokaktaki dükkanlar. Karaköy otobüs duraklarının karşısındaki Selanik Pasajı, Kadıköy Yazıcıoglu Han ile devamındaki sokaktaki dükkanlar. Yine Mecidiyeköy'de Profilo işmerkezine giderken sapacağınız Mecidiyeköy Camii ve Profilo Alışveriş Merkezi çevresindeki bölgede muhtelif sokaklarda bulunan bilgisayarcılar.

Girdiğiniz İşhanlarının üst katlarına mutlaka çıkın. Genellikle üst katlarda yer alan ithalatçılar, toptancılar daha uygun fiyat verirler.

Ankara : Ulus'ta Konya sokak, Elektronikçiler Pasajı....

Izmir : Çankaya'da Elektronikçiler Pasajı,  Çankaya - Basmane arasında Onur Han ve civarındaki hanlardaki elektronikçiler...

(Diğer şehirlerdeki mekanları bildirdiğinizde buraya ekleyebiliriz)
Yine her şehirde bulunan hobi modelcilerin dükkanlarına uğrayabilir model fikirleri, mekanik el aletleri, şasi, servo veya dc elektrik motorları, teker, vb parçaları temin edebilirsiniz. Örneğin www.rcpano.com gibi siteler.

Yine arada bir internette GittiGidiyor ve benzeri sitelere bakabilirsiniz.

3) Bu kısım en önemlisi: Elektronik çarşılardan bulamadığınız, hurdalıklardan temin edemediğiniz parçaları yurdışından temin etmek durumundasınız. Bunun için yurtdışında yaşayan yakınlarınız aracılığıyla temin edebilir, veya aşağıdaki adreslerden internet üzerinden siparişle satın alabilirsiniz.

Internet üzerinden sipariş sonucu gelen kolinin varışta, gümrükte takılmaması, ya da gümrükte alıkonan kolinizi rahat alabilmeniz için gelen malzemenin toplam değeri 100 Euro'yugeçmemesi, aynı tip, aynı kod  malzemeden olan miktarın çok makul olması gerekmektedir. Diğer bir deyişle, kolide bir çok çeşit malzeme olmalıdır.

 Malzemelerin tutarı 100 Euro'yu (Posta /kargo ücreti hariç) aşıyorsa, 2-3 gün arayla birkaç siparişle malzemeyi getirtin. Fazla kargo/ posta ücreti ödemeyi göze alın. Aksi halde,  gümrük vergisi + TSE belgesi masrafları + 100 YTL ordino ücreti + mal bedeli ve tum masraflardan %18 KDV gibi ek masraflarla karşılaşırsınız. 100 Euroyu aşan siparişleriniz ticari mal gibi değerlendirilir. Bu durum da mallarınızı ancak Gümrük Beyannamesi ile alabilirsiniz. Sizlerden, vergi mükellefi olmanız, dolayısıyla vergi kayıt ve numaranız, çıkış yerinden menşe belgesi, CE kalite belgesi, varışta TSE'den temin edilecek TSE uygunluk belgesi gibi dokumanlar istenebilir. TSE uygunluk belgesi alabilmeniz ve gümrükteki işlemleri takip etmeniz için de bir uzmanın hizmetlerine ihtiyacınz olabilir, dolayısıyla uzman bir gümrük komisyoncusu tutmanız gerekebilir. Bunun ücreti içinde 150 TL gibi bir ek masrafıda ödemeniz gerekir.

Sipariş verirken notlar kısmında ilgili kuruluşun son ürün fiyat listesini istemeyi unutmayın. Sizlere ürün fiyatlarını öğrenmeyi ve elektronikteki yeniliklerden haberdar olmayı sağlar. (Posta koli ağırlığına ve ek posta maliyetine dikkat edin!!).

 Yurtdışındaki Adresler:

http://www.acroname.com http://www.digi-key.com http://www.hvwtech.com http://www.jameco.com http://www.kronosrobotics.com http://www.lynxmotion.com http://www.parallax.com

http://www.pololu.com http://www.robodyssey.com http://www.robotshop.ca http://www.robotstore.com http://www.roguerobotics.com http://www.solarbotics.com

Ve bu satıcıların Avrupa ülkelerindeki diğer bayileri...
(Daha sonra Türkiye'deki elektronik elemanlar, parçalar ve entegreler pazarı, satıcıları ve bayileri konusunda geniş bir yazı hazırlanacaktır. Bildiğiniz, tavsiye edeceğiniz satıcıları, mekanları, bu konudaki mutlu veya mutsuz deneyimlerinizi bizlere bildirerek yardımcı olabilirsiniz)

Fırat Dede // 2006